आईपीओ भनेको के हो?
आईपीओ (Initial Public Offering, प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन) भनेको कम्पनीले पहिलो पटक आम जनतालाई सेयर बेच्ने प्रक्रिया हो। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) को स्वीकृतिपछि कम्पनीले सेयर निष्कासन गर्छ, लगानीकर्ताले मेरो शेयरबाट आवेदन दिन्छन्, र बाँडफाँटपछि सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएर किनबेच हुन थाल्छ।
आईपीओ भर्न के चाहिन्छ?
- डिम्याट खाता र १६ अंकको बोआइडी
- मेरो शेयर (MeroShare) खाता
- सी-आस्बा दर्ता भएको बैंक खाता र सीआरएन नम्बर
- आवेदन गर्ने कित्ताको रकम बैंक खातामा
आम जनताका लागि खुला आईपीओमा कम्तीमा १० कित्ता, १० को गुणनमा, निष्कासन सूचनामा तोकिएको अधिकतम कित्तासम्म आवेदन दिन सकिन्छ। साधारण आईपीओको मूल्य प्रायः प्रति कित्ता रु. १०० हुन्छ।
मेरो शेयरबाट आईपीओ कसरी भर्ने?
मेरो शेयरमा लगइन गरेर My ASBA मा जानुहोस्, Apply for Issue मा खुला कम्पनी छान्नुहोस्, बैंक र खाता छानेर कित्ता र सीआरएन भर्नुहोस्, घोषणा स्वीकार गरी ट्रान्जेक्सन पिनसहित आवेदन दिनुहोस्। आवेदनको रकम बैंकले रोक्का (ब्लक) गर्छ र सेयर नपरे फिर्ता फुकुवा हुन्छ।
आईपीओ बाँडफाँट कसरी हुन्छ?
धेरैजसो आईपीओमा निष्कासन भन्दा धेरै गुणा बढी आवेदन पर्छ। त्यसैले निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धकले गोलाप्रथा (लटरी) बाट छानिएका आवेदकलाई प्रायः १० कित्ताका दरले सेयर बाँडफाँट गर्छ। एउटै व्यक्तिले एउटै आईपीओमा एकभन्दा बढी आवेदन दिए आवेदन रद्द हुन्छ।
बाँडफाँटपछि नतिजा सीडीएससीको iporesult.cdsc.com.np मा बोआइडी हालेर वा मेरो शेयरको Application Report मा हेर्न सकिन्छ।
धेरै सोधिने प्रश्न
आईपीओको पूरा रूप के हो?
आईपीओको पूरा रूप Initial Public Offering हो, जसलाई नेपालीमा प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन भनिन्छ।
आईपीओमा कति कित्ता भर्नुपर्छ?
आम जनताका लागि खुला आईपीओमा कम्तीमा १० कित्ता भर्नुपर्छ, र १० को गुणनमा निष्कासन सूचनामा तोकिएको अधिकतम कित्तासम्म भर्न सकिन्छ। गोलाप्रथा हुने भएकाले धेरै कित्ता भर्दैमा सेयर पर्ने सम्भावना धेरै बढ्दैन।
आईपीओको नतिजा कसरी हेर्ने?
iporesult.cdsc.com.np मा कम्पनी छानेर १६ अंकको बोआइडी र क्याप्चा हाल्नुहोस्, वा मेरो शेयरको My ASBA भित्र Application Report हेर्नुहोस्।